ComeOn boete: waarom greep de Spelinspektionen in?

ComeOn Sweden Ltd is de aanbieder achter het online casino ComeOn en maakt deel uit van de internationale ComeOn Group. Het bedrijf is actief op de gereguleerde Zweedse kansspelmarkt. In 2019 kwam ComeOn in beeld bij Spelinspektionen vanwege de manier waarop het bedrijf omging met een klant die grote verliezen meldde.

Spelinspektionen onderzocht ComeOn nadat het bedrijf in april 2019 meerdere keren geld toevoegde aan de speelrekening van één klant. Die klant had kort daarvoor gemeld dat zij grote bedragen verloor. Toch reageerde ComeOn met extra betalingen in plaats van terughoudend op te treden. In het kort is dit wat er gebeurde:

  • Spelinspektionen gaf ComeOn op 17 februari 2021 (zaaknummer 19SI2709) een waarschuwing en een boete van €3.5 miljoen.
  • De zaak draaide om vier stortingen in twee dagen in april 2019, samen goed voor SEK 40.000 (circa €3.989).
  • Voor de eerste storting meldde de klant een verlies van ruim SEK 200.000 (circa €19.946) en vroeg zij om compensatie zonder speelvereisten. ComeOn stortte daarna extra geld.
  • Twee weken later meldde de klant meer dan SEK 350.000 (circa €34.906) verlies. ComeOn volgde met nog twee betalingen.

Voor de Spelinspektionen vormden deze betalingen aanleiding om verder te onderzoeken hoe ComeOn omging met kwetsbare spelers.

Welke tekortkomingen stelde Spelinspektionen vast bij ComeOn?

Spelinspektionen stelde twee overtredingen van de Zweedse Kansspelwet vast. ComeOn schond eerst de bonusregel uit Hoofdstuk 14, artikel 9. Die regel staat een vergunninghouder alleen toe om bij de eerste speelgelegenheid een bonus aan te bieden. Door de directe koppeling met het spelgedrag golden de betalingen volgens de toezichthouder als bonussen. Daarnaast schond ComeOn de zorgplicht uit Hoofdstuk 14, artikel 1. Na de verliesmeldingen koos het bedrijf voor extra betalingen in plaats van terughoudendheid. De bestuursrechter bevestigde dit oordeel:

"Door zijn handelen heeft ComeOn de speler niet beschermd tegen overmatig gokken.”
(Originele quote in Zweeds: "Genom sitt agerande har ComeOn inte skyddat spelaren mot överdrivet spelande.”)

Förvaltningsrätten i Linköping, Dom 1851-21 (28-04-2022)

Voor ComeOn kon de maximale boete op basis van de brutojaaromzet oplopen tot circa SEK 622 miljoen (ruim €62 miljoen). De Spelinspektionen legde uiteindelijk €3.5 miljoen op, ongeveer 5,6% van dat maximum. Volgens de toezichthouder moedigde ComeOn de klant aan om door te gokken, ondanks duidelijke signalen van problematisch speelgedrag. De Spelinspektionen kwalificeerde beide overtredingen als ernstig.

De ComeOn boete: hoe reageerde het bedrijf?

ComeOn vocht het besluit aan bij de bestuursrechter in Linköping. Het bedrijf betwistte zowel de uitleg van het begrip 'bonus' als de hoogte van de ComeOn boete. Volgens ComeOn ging het om onvoorwaardelijke geschenken, bood de bonusregel onvoldoende duidelijkheid en had Spelinspektionen de netto- in plaats van de brutoomzet als grondslag moeten gebruiken.

Wat houdt een beroep bij de bestuursrechter (Förvaltningsrätten) in?

Een vergunninghouder die het niet eens is met een besluit van Spelinspektionen kan binnen drie weken in beroep gaan bij de bestuursrechter, die het besluit opnieuw toetst en kan bevestigen, wijzigen of vernietigen.

De bestuursrechter volgde ComeOn niet in hun beredenering. Volgens de rechtbank bestond een directe koppeling tussen de stortingen en het spelgedrag, waardoor de betalingen wel degelijk als bonussen golden. Daarbij mocht de Spelinspektionen de brutoomzet als grondslag gebruiken. De rechtbank hield er rekening mee dat ComeOn de werkwijze zelf al had beëindigd en goed meewerkte, maar oordeelde dat de oorspronkelijke boete deze omstandigheden al voldoende mee woog.

Op 28 april 2022 wees de bestuursrechter in Linköping (zaaknummer 1851-21) het beroep volledig af. Daardoor bleven de waarschuwing en de ComeOn boete van €3.5 miljoen op dat moment van kracht. ComeOn besloot de uitspraak niet te accepteren en ging door naar een hogere rechter.

Wat gebeurde er na 2022 met het beroep tegen de ComeOn boete?

Na de uitspraak ging ComeOn Sweden Ltd in hoger beroep bij de Kammarrätten i Jönköping, het Zweedse hof van beroep voor bestuurszaken. ComeOn wilde dat het hof zowel de waarschuwing als de boete zou schrappen. Als het hof daar niet in meeging, vroeg het bedrijf om een lichtere berisping zonder boete of ten minste een forse verlaging.

Tijdens het hoger beroep volgde een belangrijk arrest van de Högsta förvaltningsdomstolen (HFD) in een andere procedure. De hoogste Zweedse bestuursrechter bepaalde in HFD 2023 ref. 25 dat voor de maximale boete de netto-omzet uit vergunde kansspelen telt, niet de bruto-omzet. Daarmee kreeg juist het argument betekenis dat ComeOn eerder al bij de bestuursrechter naar voren had gebracht.

Door die uitleg viel het wettelijke maximum voor ComeOn aanzienlijk lager uit. Bij een netto-omzet over 2019 van SEK 233 miljoen (circa €23,2 miljoen) bedroeg het plafond SEK 23,3 miljoen (circa €2,3 miljoen). Vervolgens stelde Spelinspektionen zelf voor om de boete vast te stellen op SEK 13 miljoen (circa €1.296.490). Volgens ComeOn bleef dat bedrag te hoog en mocht de boete hooguit SEK 1.314.117 (circa €131.057) bedragen.

De Kammarrätt deed op 27 mei 2024 uitspraak in de zaak (mål 1751-22). Het hof oordeelde opnieuw dat de stortingen bonussen vormden en dat ComeOn zijn zorgplicht had geschonden. De waarschuwing bleef eveneens overeind. Wel verlaagde het hof de boete tot het door Spelinspektionen voorgestelde bedrag van €1.296.490. Volgens het hof paste die hoogte bij de overtredingen, de omzet en de omstandigheden die in het voordeel van ComeOn mee telden. De door ComeOn aangehaalde lange behandelduur bij Spelinspektionen veranderde daar volgens het hof niets aan.

Vervolgens probeerde ComeOn de procedure voort te zetten bij de Högsta förvaltningsdomstolen (HFD). Daarvoor is eerst toestemming nodig in de vorm van een prövningstillstånd. De HFD gaf die toestemming op 13 december 2024 niet, net als in de parallelle zaken rond de zustermerken Casinostugan, Hajper en Snabbare. Hierdoor werd de uitspraak van de Kammarrätt definitief.

Huidige situatie van ComeOn

De ComeOn boete staat sinds 13 december 2024 definitief vast op €1.296.490 en de waarschuwing bleef eveneens van kracht. Het definitieve bedrag bedraagt daarmee iets meer dan een derde van de oorspronkelijke €3.5 miljoen. Voor zover bekend is het bedrag daarna niet meer aangepast.

Spelinspektionen trad in dezelfde periode ook op tegen drie andere Zweedse operators vanwege vergelijkbare bonuspraktijken. Casinostugan kreeg op dat moment een boete van SEK 25 miljoen (circa €2.493.250), Hajper Ltd van SEK 50 miljoen (circa €4.986.500) en Snabbare Ltd van SEK 65 miljoen (circa €6.482.450). ComeOn had vóór deze zaak al eens een Zweedse sanctie opgelegd gekregen. In augustus 2019 volgde een waarschuwing vanwege weddenschappen op wedstrijden waaraan vooral minderjarige deelnemers meededen, wat losstond van deze overtreding.